Eerste hulp bij piekeren



Negatieve gevoelens verstoppen we liever, maar negatief denken kunnen we eindeloos volhouden. Ons brein is erg goed in het bewandelen van negatieve paadjes. Piekeren zorgt ervoor dat je erg vast kunt komen te zitten in onmogelijkheden en 'moeten', maar toch niet in beweging komt.

Niet alles in het leven is maakbaar. Je maakt mooie en moeilijke dingen mee. Soms maak je het jezelf alleen wel moeilijker dan nodig. Omdat jouw aandacht dan vooral gericht is op wat niet lukt, wat níet goed gaat, je fouten en mislukkingen, de beren op de weg! Je vergeet te genieten, je successen te vieren en de tijd te nemen om te ontspannen.


Selffulfilling prophecy


Je staat op en denkt, pfff dat was een slechte nacht, ik heb liggen woelen en ben zeker vijf keer wakker geweest. Ik ga vandaag vast een slechte dag tegemoet. Waarschijnlijk is je dit al vaker overkomen, in je herinnering zie je voor je hoe je boos werd op een medeweggebruiker of collega, hoe het kopje uit je handen viel, gevolgd door een domino-effect aan mislukkingen en problemen. Met als resultaat dat je rond de middag al uitgeput met hoofdpijn op de bank zat.


Je maakt je klaar voor het slechtste scenario en zo krijg je vanzelf al hoofdpijn.

Schaamte en schuldgevoel zorgen ervoor dat vooral de vervelende ervaringen in je geheugen gegrift staan. Evolutionair gezien is het veel veiliger in een groep, als je sociaal buiten de boot dreigt te vallen liep je enorm veel risico. En zo denkt je brein nog steeds.


Ondertussen vergeet je al die keren dat het gewoon goed ging. Van een nacht slecht slapen hoef je niet meteen veel last te hebben. Zeker niet als je er op een positieve en zorgzame manier rekening mee houdt. Maar je brein wil gewoon graag gelijk hebben en ziet alleen de dingen die bevestiging geven. Je overtuigt jezelf van je gelijk… zie je nu wel!

Je wordt kwaad op jezelf, spreekt jezelf streng toe en gaat misschien zelfs al piekeren over de komende nacht!


In deze TEDtalk van psycholoog Jodie Rogers…


…die zeker interessant is om te bekijken citeert ze Henry Ford:


“Veel dingen gaan gebeuren in je leven, en een hele hoop dingen gaan ook niet gebeuren. Het verschil tussen de twee ligt in wat we onszelf vertellen. Want of je nu gelooft dat je iets kan, of je gelooft dat je het niet kan: je hebt waarschijnlijk gelijk.”


Dan kun je toch maar beter zorgen dat je wat positiever over jezelf gaat denken en daarmee het vertrouwen in jezelf niet ondermijnt, maar juist probeert op te bouwen.


Neerwaartse spiraal


Uit onderzoek blijkt ook dat negatieve gedachten extra impact hebben op je brein. De activiteit in het deel van je hersenen dat gaat over zelfcontrole, oordelen en plannen wordt minder. Waardoor je weer verkeerde keuzes maakt, wat weer zorgt voor meer automatische negatieve gedachten. Hoe vaker je negatieve gedachten toelaat in je brein, hoe vaker je je angstig, depressief of boos voelt. Een stress reactie, het is niet voor niets dat het cognitieve, de concentratie bij een burn-out achteraan lopen als het gaat om herstel… dat deel heeft veel te verwerken gehad.

Pieker jij veel? Heb je het gevoel dat je in een neerwaartse spiraal terechtgekomen bent? Bedenk dan allereerst eens: niet alles wat je denkt is de waarheid. En concreter: heb ik nu, op dit moment echt een probleem? Ga dan een stevig stuk wandelen, even lekker uitwaaien.


Als dit bij jou niet voldoende werkt: schrijf alles waar je over piekert op en neem dan de beslissing om het tijdelijk te parkeren en er pas de volgende dag opnieuw naar te kijken. De kans is groot dat je er de volgende dag weer anders, met minder emotionele lading, naar kijkt. En zo in ieder geval wat meer afstand hebt. Je kunt nu jezelf de vragen stellen zoals: is het waar wat ik denk? En kan het tegenovergestelde ook waar zijn? Wie zou ik zijn zonder deze overtuiging? Wie wil ik dan liever zijn?


Als de ‘trucjes’ niet werken dan ben je waarschijnlijk een negatief gevoel aan het ontlopen dat aandacht vraagt. Onderzoek dan waar je voor wegloopt. Gevoelens zijn altijd tijdelijk, het kan lijken of je er door overspoeld kunt raken, maar de storm neemt snel weer af en je innerlijk leven kabbelt weer rustig verder.

Emotionele intelligentie