Anders zijn is leuk?!


Anders zijn is leuk! Ken je dat gouden boekje nog? Anders is een kameleon die wordt geboren in een krokodillengezin. Al snel blijkt hij helemaal niet te kunnen zwemmen. Hij is nogal anders. Een boekje met een mooie onderliggende boodschap, maar is anders zijn wel zo leuk? Dat vroeg ik me weer af na het bekijken van de video van Dolores Leeuwin over hoogbegaafdheid. Het gevoel anders te zijn en wat dat met je doet komt hierin duidelijk naar voren. De video deed mij ook denken aan een verhaal dat ik pas tegenkwam over flow, levenspaden en specifiek het meanderende pad. Zolang je sterk bezig bent met het zoeken naar identiteit en daar onduidelijkheid in blijft bestaan blijf je zoeken en vragen houden.


Dit tweede blog in de reeks hoogbegaafdheid en werk, waar lopen mijn vaak begaafde en sensitieve klanten tegenaan, gaat over anders voelen, identiteit en zelfkennis.


De presentatrice en actrice Dolores Leeuwin vertelt in de video hoe ze zichzelf ‘niet-passend’ voelde en dat je dan toch gaat kijken hoe je wel kunt passen. Je gaat je aanpassen omdat je anders overal buiten valt. Je kunt ook gaan denken dat jouw andere kijk op dingen wel niet zal kloppen en je erg dom gaan voelen. Die hoogbegaafdheid is dan vaak een complete verrassing, maar vooral ook een welkome verklaring voor het anders zijn en kan veel herkenning en bevestiging bieden. Je krijgt door hoe iets bij jou werkt en dat zorgt ervoor dat je het ook weer aan anderen uit kunt leggen. Zo kun je ook meteen wat vooroordelen ontzenuwen die er natuurlijk ook volop zijn. “Ik snapte maar niet waarom anderen mij niet begrepen. Je denkt dat anderen hetzelfde zijn en denken. Het niet weten en niet gehoord worden, frustreerde enorm en maakte mij soms bot,” legt Dolores ook nog uit. “Nu ik weet hoe het zit kan ik beter nuanceren. Er is wederzijds begrip mogelijk. Dit is wie ik ben en dit is wie jij bent en dat is allebei oké. Ik hoef geen gelijk te hebben, ik wil samen”. Leeuwin, bekend van kinderprogramma Het Klokhuis, is een ander mens nu. Gelukkiger en in balans.


De aansluiting missen

Wat is er mis met mij? Waarom voel ik mij zo anders? Waarom kom ik zo vaak in conflicten? Wat doe ik fout? Wanneer je je niet bewust bent van je hoogbegaafdheid bestaat de kans dat je in de vergelijkingen die je maakt met anderen een negatief zelfbeeld ontwikkeld. Hoe je naar jezelf kijkt is in grote mate afhankelijk van de spiegels in je omgeving en je eigen interpretaties. Als je referentiekader niet klopt dan ontstaat al snel het gevoel dat er iets niet klopt en het gevoel anders te zijn dan anderen en is de kans groot dat je jezelf dom en raar gaat voelen. Je sterke emotionele gevoeligheid kan het vertekende beeld nog versterken. Wanneer je dan door je omgeving ook niet ‘gezien’ wordt…


Je ‘anders voelen’ bij volwassenen is niet heel anders dan bij kinderen op de basisschool. Kijk maar naar deze video van Chantal Woltring.

“The notion of being gifted must be based on the reality of daily living,

not on some romanticized, perfect ideal. In my work with gifted people, we explore not only how they are gifted, but also where their deficits lie. They need to develop a whole sense

of who they are in relationship to their giftedness.

Research needs to move in the direction of understanding the complexity

in the relationship between identity formation, achievement and self-esteem.”

Andrew S. Mahoney


Zelfkennis

Zelfinzicht wordt ook door de respondenten in het IHBV onderzoek naar hoogbegaafden zonder werk, als zeer belangrijk gezien. Op die manier kom je er achter wat voor werkzaamheden, organisatie, werkomgeving passend zijn en waar hoogbegaafdheid (en hoog-gevoeligheid) wel en niet gedijen. Maar ook hoe hoogbegaafdheid in de praktijk doorwerkt, zodat je banen en sollicitaties erop kunt aanpassen. Tegelijkertijd zijn er ook hoogbegaafden die aangeven dat de eigenschappen die bij hoogbegaafdheid horen alleen maar lastig zijn. Er is geen waardering voor dat mensen anders en/of kritisch zijn. Er is onbegrip op de werkvloer en de persoonlijkheid wordt niet erkend. Altijd maar blijven aanpassen is niet altijd vol te houden, volgens een respondent.


In de video laat Chantal ook mooi zien hoe het welzijn van één persoon een hele organisatie kan beïnvloeden. Los van de potentie die niet benut wordt en de pijn van het individu is er ook een groot verlies voor de organisatie.