• Talenteer Jezelf

Het etiket voorbij...


Wat is nu eigenlijk onderpresteren?


Je doet niet wat anderen van je verwachten? Je hebt ondertussen het etiket zelf omgevormd naar "ik ben gewoon lui" of "ik ben niet goed genoeg" of "ik zorg toch alleen maar voor problemen". Dat zijn tenminste duidelijke termen. Zelfs volwassenen kunnen je niet echt duidelijk maken wat onderpresteren nu eigenlijk betekent.


(Hoog)begaafdheid heeft zo misschien zelfs een vieze bijsmaak gekregen. Dat is de oorzaak van al die hoge verwachtingen waar je niet aan kunt voldoen. Hoogbegaafd zijn is goed presteren. "Jij moet dat toch kunnen met jouw hersens", "je moet gewoon beter je best doen".....


Meer dan intelligent…


Als een kind hoog scoort op een intelligentie test wordt er automatisch aangenomen dat er wel goede prestaties zullen volgen. Tessa Kieboom en Kathleen Venderickx pleiten in hun nieuwste boek, “Meer dan intelligent” om hoogbegaafdheid als opportuniteit te zien, een kans en een talent. Los van het feit dat hoogbegaafdheid meer is dan alleen maar intelligentie laten ze ons zien dat we veel kunnen leren van de sportwereld. In de sport wordt er gekeken naar groei. Aanleg en talent biedt de mogelijkheid om een mooie groeicurve neer te zetten. Er wordt de tijd genomen om de skills en vaardigheden te leren om vooruit te komen. Tegen een voetballer, die het leuk vindt om het spelletje te spelen, maar ook nog andere dingen in zijn leven belangrijk vindt en niet van plan is op internationaal niveau te gaan spelen zal niet gezegd worden dat hij onderpresteert. Ook al heeft hij talent om verder te komen. Iedereen zal begrijpen dat hij dit niet ambieert en deze keuze maakt. Niemand die zegt dat deze jongen lui is of een loser.


Hoogbegaafde ‘onderpresteerders’ hebben vaak een laag zelfbeeld en weinig geloof in hun eigen kunnen. Ze hebben al zoveel psychologische schade opgelopen dat ze zichzelf wel vaak zien als luiwammesen en losers. Ze hebben weinig zelfvertrouwen en geloven niet meer in zichzelf. Onder invloed van talloze commentaren die ze in de loop der jaren over zich heen hebben gekregen, kunnen ze alleen maar concluderen dat ze niet voldoen aan de verwachtingen vanuit de omgeving. Is dat niet in strijd met de voetballer? Deze jongen laat toch zeker kansen liggen en heeft meer potentie dan inzet, maar hij zal daar hoogstwaarschijnlijk geen psychologische schade aan overhouden en ook geen laag zelfbeeld.


Kieboom en Venderickx vragen zich dus af of het wel zo’n goed idee is om de term onderpresteren zo prominent te poneren. Hetzelfde was bijna een jaar geleden ook de strekking van mijn bericht op Facebook d.d. 16-12-2016.


“Misschien moeten we de term onderpresteren maar vervangen door iets als het "ik-wil-je-niet-teleurstellen" syndroom. Dat maakt denk ik een heleboel duidelijk. Jongeren die om dat te voorkomen helemaal niets meer doen, dwars gaan liggen of op zeer ingenieuze wijze aan zelf-sabotage doen. Daarnaast biedt de term meteen ruimte voor jongeren die OVERpresteren om teleurstelling en afwijzing te voorkomen. Of het "ik-kan-mij-geweldig-aanpassen/onzichtbaarheidslabel" voor jongeren die liever niet anders willen zijn. Zo zijn we meteen van die lege, nietszeggende, beschuldigende term af die het voor jongeren alleen maar moeilijker maakt om nog iets positiefs te voelen bij de term hoogbegaafdheid."


Ik nam mijn website onder de loep, maar ik ontkwam er toch niet aan om het woord onderpresteren te gebruiken. Ik heb zelfs een Answergarden ingericht om een alternatief te verzinnen.



Nu staat er zwart op wit in een boek van twee experts...


“Laten we eens uitgaan van de stelling dat mensen prestaties zouden mogen neerzetten die henzelf gelukkig maken en dus niet van de stelling dat mensen prestaties moeten neerzetten die anderen van hen verwachten. Ongeacht de eigenlijke prestaties die mensen dan zouden neerzetten, zou er nooit nog iemand het stempel van ‘onderpresteerder’ of ‘luiaard’ krijgen. Jongeren moeten worden aangemoedigd, kansen en krediet krijgen, vertrouwen ervaren, juist en vooral bij tegenslag. Als je de nadruk blijft leggen op het niet behalen van het resultaat doe je meer kwaad dan goed. Elke vorm van groei smoor je immers meteen in de kiem.”


Lastig in een maatschappij waarin jongeren steeds meer druk ervaren om te presteren en waarin driekwart van de jongeren last heeft van stress en burn-out klachten?! Maar laten we een begin maken en in ieder geval dít etiket niet meer plakken! Het is vaak een kwestie van jezelf niet durven laten zien. De oorzaak ontstaat in wisselwerking met de omgeving. Laten we dus niet met onze vinger de verkeerde kant op wijzen.


Goede voornemens


Mijn goede voornemen voor 2018; mijn website eens flink aanpakken en aanpassen! Ook start ik dit nieuwe jaar met een drieluik. Drie blogs waarin je meer te weten komt over drie types hoogbegaafden. Hun specifieke behoeften, kwaliteiten en blessuregevoeligheid (valkuilen)? Niet om hoogbegaafden weer in een ander hokje te duwen, maar als handvat, herkenningspunt. Om te laten zien wat ze nodig hebben en welke risico's ze lopen als er gebrek aan aansluiting en/of uitdaging is. Om nogmaals te laten zien dat het niet gaat om onder het niveau presteren, maar behoeften die in de knel zitten!


Mocht je nu al meer willen weten. Ik heb deze types ook al beschreven in mijn motivatieonderzoek. Na aanmelding voor de nieuwsbrief krijg je direct toegang tot het lesmateriaal. Zo blijf je ook meteen op de hoogte van nieuwe blogs en andere interessante ontwikkelingen in het nieuwe jaar!


bron: Meer dan Intelligent, de vele gezichten van hoogbegaafdheid bij jongeren en volwassenen, Tessa kieboom en Kathleen Venderickx


#Onderpresteren #leren #hoogbegaafd #Motivatie #depressie #prestatie

Alle rechten voorbehouden © 2015 - 2020  Talenteer Jezelf  -