Angst voor de angst


De weken nadat ik stopte met roken viel het mij op hoe erg je jezelf eigenlijk voor de gek kunt houden. Ik bedoel niet het verslaafde brein dat zielig doet en af en toe een vlaag van paniek tevoorschijn tovert om maar aan de nicotine te komen. Ik heb het meer over de onderliggende motieven. Ik ging er wel van uit dat ik problemen zou krijgen met bepaalde gevoelens en ervaringen, omdat ik gewend ben om die weg te blazen. Af en toe flink diep zuchten wordt ook van verschillende kanten aangeraden wanneer je stopt en dat voelt inderdaad erg fijn. Boosheid, frustratie, verdriet of verveling, noem maar op… Roken was een heerlijke oplossing voor alle ongemakken.


Een of twee weken nadat ik gestopt was voelde ik heel bewust de knoop in mijn buik ontstaan en was verbaasd dat die juist ontstond door het willen wegduwen, het verstoppen, een automatisme niet te willen voelen…. Op het moment dat ik tegen mezelf zei dat ik dit wel mocht voelen verdween het ongemak onmiddellijk! Voel maar, werd bijna een mantra en maakte uiteindelijk deze stoppoging succesvol.


De nicotine is niet wat het stoppen met roken het moeilijkste maakt. Het is dat het roken op drie fronten je vermijdingsgedrag ondersteunt. Je angst voor de angst helpt te blokkeren en te vermijden. Juist het steeds wegduwen van de emoties wordt een belemmering en pijnlijk. De weerstand is het probleem. Het tegenhouden van de paniek en de onrust werkt verlammend. De ruimte en opluchting die ik nu ervaar komt in ieder geval niet alleen door mijn verbeterde long inhoud!


Angst voor de angst, oftewel experiëntiële vermijding is het proberen te vermijden, controleren of veranderen van bepaalde innerlijke ervaringen. Het lijkt haast wel een cultureel en maatschappelijk probleem te zijn geworden. De wereld van de schone schijn! Geluk bestaat alleen wanneer er geen negatieve gevoelens en ervaringen zijn.


"We lijken het lijden verleerd. We moeten alles alleen kunnen en vanuit onszelf succesvol en fantastisch zijn. Lijden past niet in dat idee van maakbaarheid, dus doen we maar alsof het er niet is.”

Psychiater Dirk de Wachter


Je kunt experiëntiële vermijding onderverdelen in drie soorten:


Cognitieve vermijding

Pogingen om niet te denken aan angstige gebeurtenissen. Mensen kunnen bewust kiezen om niet de aandacht te richten om een bepaald aspect van hun persoonlijkheid of op een gebeurtenis die ze verwarrend vinden. Dit kan uiteindelijk ook erg onbewust gaan.


Emotionele vermijding

Pogingen om pijnlijke emoties te blokkeren. Vaak wanneer mensen pijnlijke emotionele ervaringen hebben, verdoven ze zich om de gevoelens van pijn te minimaliseren. Dit kunnen ze bijvoorbeeld doen door gevoelens als woede en verdriet te bagatelliseren, maar ook met drank en drugs proberen sommige mensen hun gevoelens te verdoven.


Gedragsmatige vermijding

Mensen gedragen zich vaak zo dat ze situaties vermijden die psychische pijn uitlokken. Denk maar aan faalangst en uitstelgedrag etc. Het vermijden van een situatie waarin je fouten kunt maken. Door uitdagende situaties te vermijden, vermijdt je de pijn en angst die opgeroepen worden door die situaties.


Je zou zeggen dat roken vooral bij emotionele vermijding past, maar ik gebruikte roken ook om even pauze te nemen, nog even iets uit te stellen, eerst een peuk in de hectiek van de dag! Ik gebruikte het als afleiding en een manier om mijn aandacht ergens anders op te richten. Kortom ik denk dat roken verschillende functies kan hebben. Dat was zeker bij mij zo!


Wat maakt dan het verschil. Waarom lukte het dan uiteindelijk deze keer om echt definitief te stoppen? Dat is eigenlijk een bijproduct van mijn persoonlijke ontwikkeling van de afgelopen jaren. Een verandering die begint met de aandacht juist op gevoelens en ervaringen te richten. Een alertheid ontwikkelen voor je innerlijke ervaringen…


Vandaar dat dit ook centraal staat in Workshop 1, de Kunst van Zelfreflectie, een duik in jezelf. Hoe kijk je naar jezelf? Een middag actief observeren en onderzoeken van je eigen verleden, heden en toekomst.


Trek alles in twijfel,

maar geloof in jezelf!


Meer weten? Lees hier verder!


#bewustzijn #stress #faalangst #zelfbescherming #zelfkennis

Alle rechten voorbehouden © 2015 - 2020  Talenteer Jezelf  -