• Talenteer Jezelf

Het 'Zijnsluik' 3: Hypergevoeligheid


Binnen het ‘zijnsluik’ van Prof. dr. Tessa Kieboom wordt een aantal kenmerken die hoogbegaafden gemeenschappelijk hebben weergegeven. Hierbij wordt niet de nadruk op het cognitieve aspect gelegd, maar op karaktereigenschappen. Het ‘zijnsluik’ bevat vier bijzondere kenmerken: perfectionisme, een sterk rechtvaardigheidsgevoel, hypergevoeligheid (HSP) en een kritische instelling. In dit derde deel ga ik dieper in op hypergevoeligheid.


Je eigen vingerafdruk leren kennen


We willen liever niet anders zijn, maar wel graag uniek. We houden niet van hokjes, labels en stereotype indelingen die ons beperken. Wanneer we ergens tegenaan lopen, op zoek zijn naar uitleg over onze eigen ontwikkeling, dan zijn labels soms wel weer handig. Ze geven een bepaalde richting en helpen onszelf te begrijpen en stimuleren zo onze persoonlijke ontwikkeling. Daarna is de behoefte aan een label niet meer aanwezig en laten wij het snel weer los. We zijn meer dan een etiket. Een label kan alleen maar weer beperken of de verkeerde verwachtingen wekken. We willen uniek zijn! Maar aan de andere kant hebben we ook een grote behoefte om ergens bij te horen. We willen niet alleen zijn. Je anders voelen wordt vaak als heel vervelend ervaren. Je gaat jezelf zelfs aanpassen om erbij te kunnen horen.


Hoogsensitieve personen (HSP) hebben vaak al van kinds af aan het gevoel 'anders' te zijn. Deze hypergevoeligheid kan op verschillende manieren tot uiting komen, maar leidt vaak tot grote angsten. Hoogbegaafde kinderen zijn vaak banger en ongeruster dan andere kinderen. Ze zijn zich er sterk van bewust wat er zou kunnen gebeuren. Een hypergevoelig kind maakt ook al snel van een mug een olifant of neemt een kleine afwijzing als heel zwaar op. Let op dat deze hypergevoeligheid niet verward wordt met ‘jonger’ of ‘ouder’ zijn op sociaal-emotioneel vlak. Het is gewoon anders! Intenser!


"Ik ben het boek van Elaine Aron gaan lezen en alles viel op zijn plek. Toen ik eenmaal ging accepteren dat ik uit ander hout gesneden was en op mezelf ging vertrouwen, verdween mijn ongemakkelijke gevoel. Ik bescherm mezelf nu door me bijtijds terug te trekken en functioneer daardoor beter. Zie het als een kristallen glas: als je daarmee gaat gooien gaat het kapot, als je het voorzichtig behandelt fonkelt het."

~ Actrice en schrijfster Marian Mulder in Psychologie Magazine november 2017 ~


Elaine Aron is de grondlegster van het begrip HSP. Zij is universitair docent psychologie en psychotherapeute in Amerika. Volgens haar is ongeveer 20% HSP. Het is dus niet vreemd dat je denkt dat er iets mis is met jezelf, omdat je in de minderheid bent. Aan de ene kant verwacht je dat iedereen op dezelfde manier naar de wereld kijkt en hebt niet door dat dit niet zo is. Je bent je veel bewuster van je omgeving en ziet dingen die anderen helemaal niet doorhebben. Dan krijg je wel een bepaald idee dat jij gek bent. Je gaat doen wat de meerderheid doet en past je zo goed mogelijk aan. Het nadeel is dat je zo ook je eigen behoeften uit het oog verliest.


Aaron geeft in haar boek vier vormen van sensitiviteit weer; diepgaande verwerking, overprikkelbaarheid, emotionele intensiteit en sensorische sensitiviteit. Een langere periode van overprikkeling, vermoeidheid en stress kan allerlei klachten geven. Negeren van je behoeften kan uiteindelijk tot ziekte leiden. Erkennen en herkennen van je eigen unieke talenten en deze inzetten in je leven is belangrijk om niet in de stress en overprikkeling te raken. Die er uiteindelijk vaak weer voor zorgt dat je, je afschermt van de buitenwereld. Acceptatie is moeilijk als je iets als overwegend lastig hebt ervaren. De nadelen van HSP zijn een reactie op, het effect van negeren en wegstoppen, te lang doorgaan en je aanpassen. Het is de valkuil die lastig is. Daaronder ligt een talent!


Wat zijn de kwaliteiten?


  • sterk empathisch vermogen

  • creatief in de breedste zin van het woord

  • snel overzicht hebben en zien wat er nodig is

  • sterke intuïtie, inlevingsvermogen

  • inzicht en overzicht in complexiteit en samenhang zien

  • houden van uitdagingen, intellectueel en creatief, vernieuwingskracht

  • hoge mate van bewustzijn en authenticiteit

  • liefdevol, consciëntieus, rechtvaardig en loyaal


Waar loop je tegenaan?


  • ernstige vermoeidheid, stress en ziekte

  • steeds tegen eigen grenzen aanlopen

  • gevoel niet te voldoen, tekortschieten, gek voelen

  • frustratie omdat je niet gezien wordt

  • jezelf kwijt zijn, geen herkenning vinden, je niet thuis voelen, onbegrepen voelen of de wereld niet begrijpen

  • perfectionisme

  • problemen met de omgeving door meer inzicht en creatiever zijn

  • overaanpassing, onzekerheid, sterke overlevingsmechanismen

  • je leeggezogen of overspoeld voelen

  • last van buren, geluiden, collega’s, drukte, geuren, licht, geweld en de oordelen daarover

  • angst, controleverlies of extreem controle willen houden

  • niet tegen oneerlijkheid, machtspelletjes, oneigenlijke hiërarchie en onrechtvaardigheid kunnen.

  • in de knel zitten met eigen principes van harmonie en verbinding


Zo geeft het etiket HSP meer inzicht in jezelf en ruimte voor je persoonlijke ontwikkeling. Herkenning en erkenning zijn belangrijk om jezelf te kunnen en mogen zijn. Het geeft je het zelfvertrouwen om te laten zien wie je bent. De verbinding aan te gaan met anderen. Waarna je het kunt integreren in je unieke zelf en het label snel weer kunt loslaten, veel te eenzijdig en zwart-wit voor een HSP :-)


"We proberen maar stoer te zijn, maar juist de kwetsbaarheid en openheid is een kracht. Juist door te voelen, kom je tot mooie producties, tot mooie muziek."

Cabaretière Karin Bloemen in het Psychologie magazine november 2017


Het vierde en laatste deel over het 'Zijnsluik' vindt je hier


Verder lezen over Hoogsensitiviteit


Aan de slag met je eigen (Hoog)sensitiviteit?


Workshop: De kunst van zelfreflectie, Bewust Begaafd

en/of

Themaworkshop WT2: Je eigen vingerafdruk leren kennen

Een workshop over Intensiteit en hoogsensitiviteit (HSP)


bron: hoogsensitiviteit professioneel gezien van Annek Tol


#hoogbegaafd #hoogsensitief #gevoelens #Overtuigingen #zelfkennis #Zelfbeeld #authentiek #Zijnsluik

Alle rechten voorbehouden © 2015 - 2020  Talenteer Jezelf  -