Opvoeding en de zelfdeterminatietheorie

De basisbehoeften autonomie, competentie en verbondenheid zijn universeel en een leven lang aanwezig. Dat deze behoeften bevredigd worden is heel belangrijk voor hoe goed mensen zich voelen en hoe goed zij functioneren. De psychologische en fysieke gezondheid komt onder druk te staan als er niet aan tegemoet wordt gekomen. Ook kunnen mensen vervangende behoeften ontwikkelen zoals een behoefte aan bewondering of kunnen compensatiegedrag gaan vertonen zoals onbeheerst, koppig of dwars gedrag.

De zelfdeterminatietheorie heeft aangetoond dat er een sterk verband bestaat tussen de autonomie waarmee mensen functioneren en hun welzijn. Wanneer mensen het gevoel hebben dat ze hun eigen keuzes kunnen maken en hun eigen voorkeuren kunnen volgen staan ze open en betrokken in de wereld. Regels en normen internaliseren en integreren verloopt het best wanneer ze overgedragen worden op een manier die meer autonomie ondersteund dan autoritair is. Wanneer ze op een lijn zitten met de psychologische behoeften aan autonomie, competentie en verbondenheid

Richard Koestner heeft autonomie-ondersteuning ooit als volgt omschreven:

  • het geven van een motivering en uitleg

  • erkennen van de gevoelens en het perspectief van het kind

  • keuzes bieden en initiatief aanmoedigen

  • het minimaliseren van autoritaire technieken (Knee & Uysal, 2011)

Kinderen opvoeden tot autonomie is een dynamisch proces. Terwijl kinderen opgroeien verschuift wat zij onder autonomie verstaan. Wanneer ze jong zijn heeft dit vooral te maken met de manier waarop zij zich uitdrukken, de kleren die ze dragen, met welke vriendjes en met welk speelgoed ze spelen en welk voedsel ze eten. Later breidt hun definitie van autonomie zich uit tot onderwerpen zoals privacy en vrijheid van denken. Vanwege het dynamische karakter van de behoefte aan autonomie onderhandelen ouders en kinderen voortdurend over hoeveel autonomie wordt gegeven en gevraagd. Tussen ouders en adolescenten kan een bepaalde mate van conflict ontstaan rondom dit proces omdat adolescenten in het algemeen meer autonomie vragen dan ouders in eerste instantie willen geven. Onderzoek heeft laten zien dat het de adolescenten zijn, niet de ouders, die het voortouw nemen in de ontwikkeling van hun autonomie (Helwig & McNeil, 2011).

Uiteindelijk is het ook juist de bedoeling van opvoeding dat je overbodig wordt. Dat je kind, een zelfstandig mens met een eigen persoonlijkheid en talenten, autonoom door het leven gaat. Het is dus belangrijk om je kind ook op die manier te behandelen.

De filosofie van omdenken is: stop met opvoeden!

Als je stopt met opvoeden, kun je zien wat je kind echt nodig heeft: naast erkenning en competentie heeft je kind ook behoefte aan autonomie.

Autonomie, het omgaan met je eigen vrijheid, vergt inzicht in het goede. Dat vraagt niet om meer prestaties. Het vraagt om tijd en reflectie. Bijvoorbeeld door gezamenlijke gesprekken.

"Opvoeding is een kunst”, zegt Kant. De kunst van een goed gesprek.

bronnen: http://progressiegerichtwerken.nl, http://www.anababa.nl/ en http://www.selfdeterminationtheory.org/

#zelfdeterminatietheorie #autonomie #opvoeding

Alle rechten voorbehouden © 2015 - 2020  Talenteer Jezelf  -