• Talenteer Jezelf

Overtuigingen

Talentvolle jongeren leren op de basisschool vaak zonder daar veel voor te hoeven doen. Ogenschijnlijk niet willen leren en de ‘alles-gaat-vanzelf-houding’ vormen een vanzelfsprekend deel van hun goede prestaties. Hun zelfbeeld: ‘ik hoef er niets voor te doen’ wordt tot ‘als ik er iets voor moet doen ben ik niet mijzelf of dan ben ik blijkbaar toch niet slim’. (overtuigingen over intelligentie en fixed-mindset)

Er ontstaat een onbewuste angst en een afkeer voor het leveren van inspanningen als iets niet meteen lukt. Deze angst speelt niet zozeer bij de vakken waar hoogbegaafde leerlingen voldoende inzicht in hebben, maar vaak wel waar het gaat om nauwkeurigheid (zoals bij wiskunde) of om het reproduceren van details (zoals bij woordjes leren en grammatica).

Zo ontstaan er grote leemten in hun feitenkennis en dit genereert angst. (uitdaging van het geheugen, leerstrategieën, frustratietolerantie, hiaten, executieve functies en metacognitieve vaardigheden) Je huiswerk maken betekent zelfverloochening en elke vorm van falen ervaart de slimme leerling als volledig gezichtsverlies.

Leren begint met afleren. Wij denken veel te weten. Socrates was van mening dat wij alvorens we iets kunnen leren, eerst moeten afleren wat we denken te weten maar niet werkelijk weten. We hebben allemaal een grote hoeveelheid denkbeelden, overtuigingen en voorkeuren in ons hoofd zitten, die ten grondslag liggen aan ons doen en laten.

Er zitten echter allerlei blinde vlekken, tegenstrijdigheden en vervormingen in. Deze gedachten hebben een verlammende werking. Het is nodig om deze inconsistenties aan het licht brengen, om te laten zien dat je gebruikelijke meningen en denkbeelden niet toereikend zijn. Ze houden je tegen en werpen blokkades op die verlammend werken :

  • Ongezond perfectionisme - Zelfvertrouwen is gebaseerd op het vasthouden aan een onredelijke, bijna onmogelijke norm

  • Gebrek aan perspectief - Niet in staat om eigen werk correct te evalueren. Wat is een uitdagende taak? Hoe veel tijd zal het vergen om een specifieke taak uit te voeren? Hoe voer je een overweldigende taak terug tot stukken die te overzien en 'te doen' zijn?

  • Tekort aan bekwaamheden - Bekwaamheid wordt pas ontwikkeld op het moment dat ze noodzakelijk wordt

  • Mentale gesteldheid - schaamte, verlegenheid en gevoel van vernedering wanneer we geconfronteerd worden met de noodzaak van een langdurige inspanning

  • Beperkte basis voor het vormen van eigen identiteit - ‘Als je bent wat je presteert, en je presteert nooit iets, dan ben je waardeloos’

  • Vermijden van risico en uitdaging - ‘Als ik nooit effectief aan iets begin, dan hoef ik ook het falen tijdens het proces het hoofd niet te bieden’

  • Passief verzet - Er niet in slagen om in stilte te lijden, in die zin dat slecht onderdrukte woede er uit ‘lekt’ op een ongelukkige manier

  • Isolatie - Een resultaat van de angst dat je degenen waarvan je houdt qua stress moet ontzien en angst dat je echte ik het niet waard is om graag gezien te worden.

‘Dat geloof ik niet!’ zei Alice. ‘O nee?’ zei de koningin op medelijdende toon. ‘Probeer het nog eens: haal diep adem en doe je ogen dicht’. Alice lachte. ‘Proberen heeft geen zin’, zei ze, ‘onmogelijke dingen kun je niet geloven’. ‘Je hebt vast te weinig geoefend’, zei de koningin. ‘Toen ik zo oud was als jij, deed ik het elke dag een half uur.

Het kwam zelfs voor, dat ik nog voor het ontbijt maar liefst zes onmogelijke dingen geloofde’.

Uit Lewis Caroll, achter de spiegel.

Als we iets geloven, dan doen we alsof dat waar is. Daarom is het zo moeilijk te bewijzen dat wat wij geloven niet waar is; overtuigingen zijn heel sterk. Gebeurtenissen worden geïnterpreteerd in termen van de overtuigingen die men heeft. Wat we doen bevestigt juist datgene waarin we geloven.

Wat we niet geloven zien, horen of voelen we niet. En wat er niet in past wordt gewoon vervormd zodat het wél past binnen onze geloofsovertuigingen. Overtuigingen zijn daarom niet alleen een afdruk van wat in het verleden gebeurd is, maar zijn ook de blauwdrukken van onze toekomstige handelingen.

Overtuigingen beginnen vaak met: als ik dit doe… dan gebeurt dat…Vervolgens ontstaan denkpatronen als: ik kan wel… ik kan niet…

En dit wordt dan vertaald in: Ik zou eigenlijk moeten... Ik mag niet...

Woorden en taal krijgen zo een dwingende macht.

  • Ik behoor alles in een keer te snappen en te kunnen

  • Ik mag geen fouten maken.

  • Ik ben nu eenmaal slecht in wiskunde.

  • Ik moet mijn eigen problemen oplossen anders ben ik een slappeling

Een positieve overtuiging helpt je je doelen te bereiken, een belemmerende overtuiging houdt je ervan af.

Positieve overtuigingen geven ons de mogelijkheid onze talenten te ontplooien.

Beperkende overtuigingen hebben te maken met: Problemen, Angst voor falen/mislukken en Onmogelijkheden.

#Overtuigingen #Perfectionisme #mindset

Alle rechten voorbehouden © 2015 - 2020  Talenteer Jezelf  -